ToiZaak

Penny licks

Dit is iets voor een ijscoman die goed geboerd heeft. Leg een collectie penny licks aan! Ze zijn zeldzaam en worden niet altijd als zodanig herkend, dus je vindt ze nog steeds op car boot sales in Engeland. Of deze ijsdopjes ook elders in Europa gebruikt werden, weet ik niet.

Het lijkt op een borrelglas of een eierdopje, maar het is een glazen houder voor één bolletje ijs. Ze zijn vaak gemaakt van geslepen glas met een dikke bodem, zodat dat ene bolletje veel meer leek. Ze werden gebruikt in het Engeland van Victoria door ijsventers (vaak Italiaanse immigranten) die op straat hun waren aan de man brachten.

pennylicksHet ijshoorntje was toen nog niet uitgevonden, dus één ijscoman had een aantal glazen ijsdopjes die door diverse klanten gebruikt moesten worden. Dan werden ze even met een doek schoongeveegd. Toen bleek dat deze penny licks door de onhygiënische gewoonte van de verkoper een bron van besmetting waren, zijn ze verboden. Met name cholera en TBC werden verspreid via deze media. Kolerelijers, dat waren het!

Verzamelaars houden alle eierdopjes en borrelglaasjes op tweedehands marktplaatsen goed in de gaten. Of kopen bij de gespecialiseerde glas-antiquair (zoals deze Amerikaanse liefhebber).

Politiek Correct Kinderkoor

De publieke omroep heeft een lange traditie van maatschappijkritische kinderkoren, maar Margriet van der Linden maakt het wel erg bont door in haar programma M een stelletje kinderen aan tafel te zetten die politiek correcte antwoorden mogen geven op haar leidenden vragen. Vind jij niet ook dat….

Het effect is averechts. Weer hele horden erbij die menen dat de publieke omroep een links complot is. Mag er alsjeblieft een rabiaat-rechtse basisscholier bij? Pippi Langkous lijkt me wel een goeie, die fabuleert er zo een nieuw complot bij.

Volgens de redactie van dit KRO-NCRV programma schelen deze kinderen meer dan een eeuw met Biden. Zijn ze in de war met Sinterklaas?

Kinderen zijn overigens een bron van originele kijkjes op het nieuws, maar dan zet je ze op een krukje en laat je ze vrij reageren op een neutrale stelling. Dat deed de redactie van Vrouw bij de Telegraaf prima, in een pilot met een kinderpanel begin 2017. Niet aan de leiband van Margriet.

Lekker potje nostalgie

Van welke generatie moet je zijn om de Jerry Springer Show nog te herinneren? De rellen die Jerry Springer sinds de jaren negentig op TV bracht worden nu herhaald voor Chicken Tonight. De buurvrouw bereid de Hawaï-versie met ananas en tofu in plaats van kip, en dat is net zo lekker!

Het reclamebureau Alfred International maakte deze commercial voor de Zwanenberg Food Group om Chicken Tonight ook aan vegetariërs te slijten. Er is een korte versie voor TV en een langere voor Youtube.

Zwanenberg is een bekende naam in de Unilever familie van bedrijven, wie kent De Mannen van Zwan niet meer? Die naam is in 1996 verkocht aan de vleeswarenfabriek Van der Laan. In 2018 kwam ook de fabriek in Oss in handen van het bedrijf, waardoor de rookworsten weer met het merk Zwan verenigd konden worden. Zwanenburg maakt ook sauzen en soepen voor diverse merken. In 2019 werd het merk Chicken Tonight overgeheveld. De omzet is meer dan een half miljard euro. En de familie Van der Laan staat nog steeds aan het roer.

Kronkeldieren, slangen en draken

Prenten zijn iets voor een apart slag verzamelaars. Mij staat het genre niet aan, want veel prenten zijn uit boeken gescheurd, voor eeuwig losgerukt van hun context. Maar soms is de verleiding groot.

zaagvisOp een online veiling wordt een kistje aangeboden met circa 230 prenten op karton. De afbeeldingen zijn in de 17e eeuw gemaakt ter illustratie van de Naeukeurige Beschryving Van de Natuur der Vier-Voetige Dieren, Vissen En Bloedlooze Water-Dieren, Vogelen, Kronkel-Dieren, Slangen en Draken, oorspronkelijk een Pools boek geschreven door een John Jonston. De veilingmeester verwacht een opbrengst tussen de 200 en 300 euro. Dat is iets meer dan een euro per prent.

aapjesHetzelfde boek is in zijn geheel gescand voor Google Books, dus we kunnen er doorheen bladeren. De twee plaatjes die de verkoper ter illustratie bijgevoegd heeft zijn slechts een eerste kennismaking. Maar het is wel een geval van buyer beware: koper pas op! De prenten kunnen beschadigd zijn en ze zijn vast niet allemaal even indrukwekkend.

slangMaar het zijn er wel meer dan tweehonderd, volgens de verkoper. Maak er twintig sets van tien van (zodat je de mooie en de lelijke kan mengen) en laat het inlijsten aan de koper over. Dan is een mooie winst snel gerealiseerd.

Er zit nog een ander verdienmodel in. Laat alle prenten scannen, geef elke beeld een kleine bewerking en bied het aan als online clip-art. Zo verdient Alarmy zijn geld ook. Die rekent een vergoeding voor de hi-res versie van een prent waar alle auteursrecht al eeuwen op verlopen is. Exact dezelfde afbeeldingen uit dit boek!

dromedarisErg realistisch zijn de gravures en beschrijvingen niet. Zowel de auteur als de illustrator laten hun fantasie de vrije loop. Veel dieren hebben menselijke trekken. Er komen eenhoorns en andere fantasie-schepsels in het boek voor. En er is zelfs een heel hoofdstuk gewijd aan draken. Maar dat maakt deze prenten alleen maar aantrekkelijker.

De kist ging voor € 550- naar een nieuwe eigenaar.

Beschaving

dwarschavenHoe schaaft men kaas? Er zijn kennelijk lengteschavers en dwarsschavers. Dat is bij een punt (gesneden uit een ronde kaas) makkelijker te bepalen dan bij een blok (gesneden uit een rechthoekige kaas). Milner toont op televisie twee voorbeelden van dwarsschavers. Op de verpakking wordt zelfs scheefschaven bevorderd.

Boycotten dat merk!

Eerst zien we een schuinschaver in een keukenomgeving thuis. Daarna toont Milner een dwarsschaver in een kaaswinkel. Dat oogt nog redelijk bij een nieuw stuk kaas, maar stel je voor hoe die kaas eruit ziet als opeenvolgende huisgenoten hun portie geschaafd hebben.

Korst alom!

Uniekaas reageert door te demonstreren hoe het wel moet. Vader en dochter die netjes de kaasschaafmethode toepassen. Of misschien is het wel de oppas. Een oom. Een andere kaaskop. Welkom in de beschaving.

Arie Veldhoen

Erg oud is hij niet geworden: Arie Veldhoen, de vader van Aat. Maar hij was zeker een meester op het doek. Dat zien we aan dit portret van een zwarte man in Amsterdam.

Het zal gemaakt zijn in de jaren twintig of dertig. Het zou zo maar één van de Surinaamse muzikanten kunnen zijn die als verstekeling meegelift waren met de oceaanstomer Cottica. Ze arriveerden in Amsterdam in januari 1928. Hun eerste kennismaking met vorst en sneeuw. Ze verdienden hun brood door op te treden in clubs en bars op de Wallen. Jazz in de Red Light District!

Arie Veldhoen (1907-1955) werkte als reclametekenaar, maar zijn hart was verpand aan de vrije kunst. Dit portret in waterverf werd getoond in zijn atelier aan de Bloemgracht 40. NTK staat er op de achterzijde: niet te koop! Maar in 1942 ruilde Arie dit werk voor meel om zijn gezin te voeden. Het bracht in 2020 negenhonderd euro op.

<nog in bewerking>

Fijn voor elkaar?

Als je aandacht behoevende ouderen wil aanspreken en daarbij de mantelzorgers niet mag vergeten, helpt het dan om een verstrooide commentaarstem te gebruiken?

Het nieuwe ouderenzorginitiatief Senior Service heeft Bram van der Vlugt ingehuurd als voice-over voor zijn commercials. Bram beschikt over een prachtige toneelstem die ondanks zijn 86+ jaren nog genoeg energie heeft. Desalniettemin lijkt men gevraagd te hebben om een verstrooide versie van Sinterklaas, want in de commercials van Senior Service komt Bram tamelijk traag over. Voor de mannen van Pixel This is echter vooral belangrijk dat de commercial in één take is opgenomen. Wow!

Dat trage was waarschijnlijk de bedoeling. ‘We zijn geen snelle jongens die even willen binnenlopen over de rug van oude mensen,” lijkt Senior Service te willen zeggen. Ook over de slogans doet het bedrijf niet moeilijk. Elke commercial heeft hetzelfde stemmige pianodeuntje, maar de slagregels veranderen voortdurend. Helemaal toegespitst op de Alzheimer-doelgroep.

Fijn voor elkaar.
Gewoon fijn geregeld.
Ook heel gewoon.

<nog in bewerking>

Jan de Munck

Zou het een skutsje zijn? Op het doek worstelt een zeilboot met de elementen. Donkere wolken kondigen striemende regen aan, de golfslag is gehaast. Je ziet de beurtschipper al zwoegen om zijn lading naar de haven te krijgen.

Het tafereel is met grove penseelstreken op het doek gezet. Herkenbaar zijn de vele grijzen en zilvers van het Hollands impressionisme, maar ook een vlekje strak blauw. Hoop! Er zit een mooie lijst van lindehout omheen, die was destijds kostbaar. Maar de maker is volgens de verkoper van het schilderij en de veilmeester onbekend.

Jan de MunckDe signatuur laat zich echter ontcijferen. J. de Munck: dat is Jan of Johannes de Munck (1866-1943), een Zeeuwse schilder die nog les heeft gehad aan de Quillinusschool in Amsterdam, samen met Breitner. Zijn werk past in de stroming van de Haagse School, met een repertoire van haven- en zeezichten. Als zoon van een beurtschipper op de route Middelburg-Amsterdam kende De Munck het reilen en zeilen op woelige wateren.

In 2013 is er een kleine tentoonstelling geweest van zijn werk in het museum De Schotse Huizen te Veere. Daar werden doeken getoond uit de collectie Boers/Soeterik, een verzameling die opgezet is door nazaten van de schilder.

Tot tien minuten voor de afloop van de veiling werd het werk gewaardeerd op dertig euro, toen weren de koopjesjagers en liefhebbers actief. Op €150- heb ik het schilderij laten gaan. Volgens mij een koopje.

 

Paard van Marken

De vuurtoren op het eiland Marken is al drie eeuwen een baken dat schepen vanaf de waddeneilanden de weg wijst naar Amsterdam. Eerst door de Zuiderzee, nu door het IJsselmeer. Aanvankelijk stond er een vierkant bouwwerk van steen, maar in 1839 werd er een ijzeren lichthuis geplaatst op een ronde basis. Niet veel later is er een woonhuis met werkplaats bijgebouwd, waardoor de vuurtoren de bijnaam Paard van Marken kreeg.

Paard van Marken voor 1919Het kan ook zijn dat die bijnaam later is bedacht, want in 1919 is een machinekamer tussen de toren en het woonhuis toegevoegd waardoor het bouwwerk echt een kop en kont kreeg. Dat geeft ons gelegenheid om een schilderij te dateren dat onlangs op een online veiling te koop wordt aangeboden.

De verkoper noemt het een zeezicht met vuurtoren, maar als we even zoeken herkennen we het Paard van Marken al snel. Vergelijken we oude foto’s met meer recente afbeeldingen, dan zien we dat op dit schilderij de machinekamer nog niet aangebouwd is. Dat maakt het waarschijnlijk een 19e eeuws doek.

Paard van MarkenIs het een hebbenswaardig schilderij? Ik aarzel. Het is ‘verdoekt’ en oogt wat flets. Kun je zo’n schilderij oppoetsen?

Ik ben bovendien geen liefhebber van die grote vergulde lijsten. Klatergoud. Iemand zou eens met moderne lijsten moeten komen; ik denk dat veel oude werken een wedergeboorte kunnen meemaken in een moderne lijst.

Maar voor een paar tientjes wil ik het risico wel nemen. Schoonmaken en eens met een lijstenmaker kletsen, om te bekijken of het zich voor doorverkoop leent. Of toch maar niet?

Het kunstwerk ging uiteindelijk voor iets meer dan honderd euro naar een nieuwe eigenaar.

Fotocredits hoofdfoto: EnRICoPictures Fotografie Enkhuizen

Drenkeling

Appelsientje heeft een nieuw reclamespotje dat bij veel ouders alarmbellen doet rinkelen. Een meisje van een jaar of elf speelt een spel met licht en schaduw. Ze hink-stap-springt van huis door een bos naar een ven, trekt haar shirt uit en duikt de diepte in.

Ik weet niet wat voor nimfenfilms de reclamemakers van DDB Unlimited gezien hebben, maar de meeste ouders zitten er niet op te wachten dat hun jonge tienerdochters zich spontaan onderdompelen in de ons omringende natuurwaters. Ze lopen niet in zeven sloten tegelijk, dus laten we dat zo houden. Wel mooi gefilmd trouwens.